Elk merk, ook de freelance journalist, berust op kwaliteit

Op een overvolle arbeidsmarkt is het voor freelance journalisten strijden om een plekje. Door middel van online personal branding – jezelf presenteren als merk – kun je je onderscheiden van talloze concurrenten die ook op zoek zijn naar die ene klus, opdracht of baan. Maar draaf niet door…

Online personal branding, het klinkt uiterst interessant, maar het begrip zelf is niet meteen kraakhelder. Een alomvattende definitie bestaat niet, maar het gaat voornamelijk over jezelf ‘vermarkten’. ,,In essentie vermarkt je jezelf als iets anders dan de rest,’’ schrijven Harris en Rae. Kendall Morris zegt in Personal branding in journalism dat ‘alles wat een persoon online doet, vormt hoe mensen over die persoon denken.’

Steeds meer journalisten, zowel in vaste dienst als freelance, vinden hun weg op sociale media, eigen websites en eigen blogs. De redenen daarvoor zijn verschillend. Journalisten doen veel aan zelfpromotie door links naar eigen producties te twitteren (Molyneux, 2014), gebruiken sociale media voor interactie en online relaties (Scheffer & Schultz, 2012) en zijn dus bezig zichzelf te ‘vermarkten’ door zich te presenteren als merk. Los daarvan leveren ‘bloggen en twitteren door journalisten meer mogelijkheden tot gerichte interactie met het publiek op, waardoor er meer en vanuit een grotere diversiteit aan invalshoeken input kan komen voor verhalen’ (Vergeer, Hermans, Pleijter, 2010). Behalve de sociale interactie en online relaties, kan de journalist dus ook in zijn werkzaamheden profiteren van de interactie.

,,Opdrachtgevers moeten je weten te vinden. Op die manier breng je je expertise ook in beeld bij een groter publiek.” – Chris Klomp

Karolien Koolhof, bestuurslid van de sectie Internet bij de Nederlandse Vereniging van Journalisten (NVJ), is zelf freelance journalist. Ze heeft een goed onderhouden website, is op LinkedIn, Vine, Facebook, Google+, Twitter en Instagram actief en deelt haar verhalen op (enkele van) deze sociale media. Volgens Koolhof zijn dat de eerste stappen naar een merk. ,,Als journalist moet je laten zien: dit ben ik. Daarbij google ik mezelf vaak. Wat je ziet als je je naam intikt, moet een kloppend plaatje zijn.’’

Dat het gebruik van sociale media, een essentieel onderdeel in het ‘vermarkten’ van jezelf, nog geen wijdverbreid begrip is onder journalisten, toont onder meer recent onderzoek van Mount Barley onder Duitstalige journalisten aan. Dat de (Nederlandse) journalistiek het belang wel inziet, blijkt onder meer uit het feit dat de Nederlandse Vereniging voor Journalisten trainingen aanbiedt op dit vlak. Daarnaast schrijft de NVJ in Jonge journalisten op de arbeidsmarkt dat ,,internetmedia eisen dat een jonge journalist zichzelf als ‘merk’ kan verkopen en dat hij of zij kan werken voor een breed publiek. Met uitzicht op een veranderende markt waarin steeds meer freelancers werken, is het noodzakelijk om jezelf goed te presenteren.’’

Arbeidsmarkt
Het onderzoek Jonge journalisten op de arbeidsmarkt toont aan dat online personal branding ook invloed heeft op je plek op de arbeidsmarkt. Rechtbankverslaggever Chris Klomp, onder meer actief voor het ANP en het AD, vindt het zeer belangrijk dat freelance journalisten aan hun eigen merk sleutelen. ,,Opdrachtgevers moeten je weten te vinden. Op die manier breng je je expertise ook in beeld bij een groter publiek.’’

Klomp investeerde in zijn merk. Nadat hij een grote volgersschare op Twitter had opgebouwd, lange tijd gratis online rechtbankverslag deed én 600 verhalen gratis deelde op zijn blog, begon hij met betaald live rechtbankverslag via Twitter (@realtwitcourt). Het leverde hem een goede status op als freelance journalist. ,,Ik weet dat mijn naam in Hilversum nu snel opduikt als het om de rechtbank gaat.’’

Het betaalde twitteraccount van Klomp is een vorm van journalistiek entrepreneurship. Dat is een ander verhaal – het gaat in dezen om het investeren in je merk. Natuurlijk is dat geen garantie op een baan of opdracht, maar – zoals in Jonge journalisten op de markt wordt gezegd: ,,Het is noodzakelijk om jezelf goed te presenteren met uitzicht op een veranderende markt.’’

,,Als journalist moet je laten zien: dit ben ik.” – Karolien Koolhof

Valkuilen
,,Journalisten hebben deze krachtige manier om hun presentatie online te managen, maar het is hun verantwoordelijkheid om dat correct te doen,’’ concludeert Kendall Morris in Personal branding in journalism. Er zijn namelijk valkuilen…

In een veranderende arbeidsmarkt, waar de drang om jezelf als freelance journalist te presenteren steeds groter wordt, is het belang van een fundament van goede journalistiek achter het merk zeer groot. ,,Een effectief merk moet gebaseerd zijn op kwaliteitsjournalistiek. Als het kwaliteitsfundament ontbreekt, pretendeer je iemand te zijn die je niet bent. Van die naam kom je niet snel meer af.” (Buttry, 2011)

Met andere woorden: het gevaar bestaat dat freelance journalisten zichzelf op een voetstuk gaan plaatsen. Professor Steve Buttry zegt in Confessions (strategies) of a branded journalist (or a journalist with a reputation, if you prefer): ,,Slechts enkelen, als ze er überhaupt zijn, kunnen lang succes hebben met alleen ‘branding’.’’

Een recent voorbeeld van een Nederlandse journalist die op een dergelijke manier door de mand viel, is Perdiep Ramesar. Hij was weliswaar geen freelance journalist, maar wel ‘een journalist van deze generatie’ (Tieman, 2014). Met zijn publicaties over de shariadriehoek in de Schilderswijk pretendeerde hij een journalist te zijn die hij helemaal niet bleek te zijn. Tieman, in de Volkskrant: ,,Is het erg dat journalistiek steeds vaker een kwestie van personal branding wordt en dat journalisten zich als merken moeten gaan gedragen? Wel als journalisten verhalen gaan schrijven die letterlijk te mooi zijn om waar te zijn. In een maatschappij waarin journalisten moeten opvallen, (…), moeten we er niet van opkijken dat journalisten als Perdiep Ramesar over de schreef gaan en verhalen met eigen fantasie aandikken of geheel uit hun duim zuigen.’’

Investeren
,,Als freelancer ben je anno 2015 heel erg afhankelijk van je naam. Jarenlang investeren in het vergroten van mijn merk bleek een goede zet’’, vertelt rechtbankverslaggever Klomp. Maar wat te allen tijde onthouden moet worden: een merk is gebaseerd op vertrouwen, op reputatie. Om met professor Steve Buttry te spreken: ,,Als je iemand pretendeert te zijn die je niet bent, kom je van die naam niet snel meer af.’’

Advertenties